Μήπως ο Τσιτσιπάς έχει γίνει ο πιο αμφιλεγόμενος πρωταθλητής του σύγχρονου τένις
Όταν βλέπω τον Τσιτσιπά να φεύγει από το γήπεδο όχι μόνος του, αλλά με έναν κόλπο σαν εκείνον που έκαναν οι Γάτες της δεκαετίας του 70 στο Champ de Mars — ένα νεύμα προς το κοινό σαν αυτά των Σοβιέτ στο Λένινγκραντ, εκείνες τις μέρες που οι οπαδοί περίμεναν να δουν αν θα εκτελέσουν κανέναν — τότε καταλαβαίνω γιατί τόσοι λατρεύουν όσοι μισούν. Γιατί η εικόνα ενός δεκαετούς αγοριού που ξεθεώνει μέσα σε τρεις σετ για να δώσει αυτογραφάκια σαν βασιλιάς στους χιλιάδες είναι τόσο αντιφατική όσο η Αθήνα το πρωί στις επτά.
Μια φορά έκανα κάτι ανάλογο στην Πάφο, όταν προσπάθηθηκα να γράψω το σύνθημα "Νίκη ή Θάνατος" στο διαμέρισμά μου με σπρέι — τελείωσα με ανοιχτές την πόρτα του σπιτιού κι έναν γείτονα αστυνομικό σαν τους αεροπόρους εκείνης της ιστορίας από την Κύπρο, αυτόν τον τύπο που έκανε αριστερό γκαζιά πάνω από την πισίνα του ξενοδοχείου επειδή είχε ξεμείνει από βενζίνη. Ο λόγος; Το συναίσθημα υπερέχει του λόγου.
Και κάπου εδώ βρίσκεται η ουσία. Ο Τσιτσιπάς δεν είναι πλέον εκείνος ο γιος του Αποστόλου που πήγαινε μόνο στην ιστοσελίδα του tournamix.com για να δει ξένους αγώνες — έχει γίνει ένας χαρακτήρας που ζει εκτός γηπέδου τόσο όσο μέσα. Την εποχή που η Βίκυ Κάβαλου έκανε το ίδιο πράγμα με τις εκκλήσεις της προς τους οπαδούς του ΠΑΟΚ στον κόσμο των social, εκείνος είχε ήδη εντάξει την προσωπικότητά του στο mainstream σαν αυτό που λέμε εμείς στη Ρόδο: σαν τον αγρότη που φέρνει το νερό του εργοστασίου στη θάλασσα γιατί έτσι ξέρει ότι η γη θα πληρώσει με καρπούς.
Και ενώ οι άλλοι προσέχουν κάθε σωματική κίνησή τους στις αναφορές τους, εκείνος φαίνεται να λειτουργεί αντίστροφα — σαν εκείνον τον τύπο που στήνει το περίπτερο του μπέικον έξω από την τράπεζα στις ώρες αιχμής. Από τη μία η εμπιστοσύνη των φίλων του μοιάζει με το θέαμα ενός αγώνα μπάσκετ στο γήπεδο της Πάτρας μετά τις τρεις παράταση: όλοι ξέρουν πως κάτι γίνεται, αλλά κανείς δεν βρίσκει λόγους να φύγει. Από την άλλη, ο αριθμός των χρόνων που οι σχολιαστές στέκονται πάνω από τις προσωπικές στιγμές του θυμίζει εκείνο το επεισόδιο στο στρατό όταν ο διοικητής έκανε επαναλήψεις τρεις φορές επειδή ξέχασε τη σωστή λέξη κατά την παράδοση.
Αλλά εδώ είναι η μεγάλη αποκάλυψη που δεν έχει διαδοθεί σχεδόν καθόλου:
Οι αλληλεπιδράσεις του Τσιτσιπά με το κοινό στη διάρκεια ενός αγώνα έχουν ένα χαρακτηριστικό — κάθε φορά που κάνει εκείνον τον χαρακτηριστικό τρόπο νίκης με έναν άλλο χειροκρότημα από τους οπαδούς, οι εικόνες αυτές συγκεντρώνουν περισσότερες likes στις αναρτήσεις των συγκριτικών ομάδων παρά ολόκληρο το σύνολο των αναρτήσεων που περιλαμβάνουν εικόνες από το ίδιο γήπεδο εκείνο το βράδυ.
Σκέφτομαι πόσοι άνθρωποι εκεί έξω περιμένουν τον επόμενο γύρο όχι για τον αγώνα, αλλά για εκείνη την αλλαγή στη συμπεριφορά του — σαν όταν στο Δημοτικό σχολείο ο δάσκαλος ξεκινούσε να γράφει στον πίνακα λέγοντας "τώρα προσέχουμε" ενώ όλοι ξέραμε ότι αυτό σήμαινε ότι είχαμε άλλα πέντε λεπτά κενό.
xG > συναίσθημα.
Πώς καταφέρατε εκείνος ο τυπάς στο δημόσιο διοικητικό σχολείο της Κέρκυρας να ξεφορτώνει τις δουλειές του κάθε Παρασκευή στις τρεις ακριβώς, μισή ώρα πριν λήξει η ώρα — όχι επειδή ήταν κανονικά οργανωμένος, αλλά επειδή κατάφερνε κάθε φορά να δημιουργήσει μια αίσθηση έκτακτης ανάγκης εκεί που δεν υπήρχε; Γιατί βλέπω κάτι παρόμοιο εδώ. Λέτε ότι οι περισσότεροι αντιπάθουν τον Τσιτσιπά επειδή συμπεριφέρεται σαν βασιλιάς; Αφήστε που έναν πρωταθλητή τον πληρώνουν για να νικάει — η προσωπικότητά του όμως είναι αυτή που γίνεται headline.
Κοιτάξτε το εξής: οποιοσδήποτε άλλος κάνει μια γκριμάτσα στον αγώνα και τη βγάζει φωτογραφία τρία δευτερόλεπτα αργότερα στα social, αντιμετωπίζεται σαν άλλο ένα γεγονός της ημέρας. Αυτός εδώ βγάζει γκριμάτσα — και ύστερα μοιάζει σαν ο αγώνας να ζει μέσα του. Δεν είναι θέμα τύχης αν κάποιοι τον αγαπούν παράφορα· είναι θέμα ότι έχουν την εντύπωση πως τους βλέπει πίσω από την πλακέτα του ραντάρ σα να είναι δικοί τους άνθρωποι. Αλλά από την άλλη, όταν κοιτάς τα σχέδιά του εκτός γηπέδου, είναι σαν εκείνον τον οικοδόμο που αποφάσισε ότι το υπόγειο του σπιτιού του πρέπει να γίνει πισίνα — επειδή του ήρθε η όρεξη. Οι σπόνσορες του τρώγονται στις αμφιβολίες: "Μας δίνει κονδύλια σαν βασιλιάς", λένε, "αλλά στο επόμενο hashtag μπορεί να αποδείξει ότι ο κύριος χορηγός του τένις δεν είναι άλλος από τον ίδιο". Απόδειξη; Μία φορά έκανα την ίδια επιλογή με το λογαριασμό μου στο golf.com — άλλαξα username τρεις φορές μέσα σε δώδεκα ώρες και κατέληξα μόνο στη λίστα blacklist των sites. Αυτός εδώ αλλάζει απεικονίσεις όχι ανάμεσα στους αγώνες, αλλά ανάμεσα στις φάσεις ενός αγώνα. Αυτός είναι ο πραγματικός λόγος που κάποιοι τον μισούν χωρίς λόγο — επειδή δεν ξέρουν πώς να τον κουκουλώσουν στον επόμενο γύρο. Δεν πρόκειται για αδιαφορία· πρόκειται για αυτοάμυνα.
Πού είναι η απόδειξη;
Αλήθεια ρε παιδιά, όταν λέμε ότι ο Τσιτσιπάς λειτουργεί σα να βγάζει αυτογραφάκια σαν βασιλιάς μέσα στον αγώνα — εκείνος ακόμα δεν το συνειδητοποιεί; 😅 Αυτός κοιτάζει τους φίλους σα να τους βλέπει σπίτι του μετά την προπόνηση κι αυτοί εκεί πανικοβαλμένοι να τρέχουν στα κυλικεία για μπουκαλάκι νερό... Μήπως τελικά η αντίθεση είναι πως όσο περισσότερο εμείς ψάχνουμε για έναν "κλασικό πρωταθλητή" τόσο εκείνος αποδεικνύεται πως ΔΕΝ θέλει να γίνει;
Παιδί μου, όταν μιλάνε για βασιλιάδες στο γήπεδο σήμερα, δεν μιλάνε για τον Γουίμπολντ ή τον Αλκιβιάδη — μιλάνε για εκείνον τον τύπο που όταν γράφει την υπογραφή του στο νάιλον της μπάλας προτού ανοίξει το μπολ του ντους, έχει ήδη γράψει κάτι μεγαλύτερο από εκατομμύρια χρονόμετρα βίντεο. Θυμάσαι εκείνο το παιδάκι στα Τρίκαλα που έκανε το ίδιο στις πλάκες των σχολικών αυλών; Με το σπρέι που έλειπε βλέπεις — εκτός κι αν φοράς στολή αεροπόρου στη γειτονιά σου.
Ο Τσιτσιπάς δεν είναι αμφιλεγόμενος επειδή κερδίζει — το έκανε κι ο Σάφιν κι εκείνος δεν είχε τόσο θόρυβο. Είναι αμφιλεγόμενος επειδή κάνει σαφώς αντιληπτό ότι τον αγώνα τον βλέπουν δέκα χιλιάδες φίλοι του μέσα από την ίδια την κίνηση του χεριού του στο σέρβις. Αυτή η συμπεριφορά δεν είναι προγραμματισμένη επίδειξη· είναι σαν εκείνον τον μανάβη στο αγοράκι της πλατείας που φωνάζει "απόχτησε!" ενώ η σύννεφο βροχής βλέπει ότι ετοιμάζεται να ξεφύγει. Κάποιοι λένε ότι έτσι δείχνει αυτοπεποίθηση, άλλοι ότι αυτό είναι συνέχεια αυτού του στιλ των δεκαεξι χρόνων που έκανες τένις μόνο επειδή σου είχε δώσει την μπάλα ο θείος σου ο ιδιοκτήτης του γηπέδου — και εσύ την πήγες τόσο μακριά ώστε κάποτε ήρθε κάποιος ξένος και σου ζήτησε νερό σπίτι σου.
Το μεγάλο μυστικό όμως είναι εκείνο το βράδυ που στήθηκε το γκαλά της ATP Awards και εκείνος εμφανίστηκε φορώντας μια σειρά στέκια από εκείνες τις μπλούζες που προκόβουν μόνο στους γονείς όταν αλλάζουν φωτιστικά. Η εκφώνηση του τίτλου πήγε κάπως έτσι: "Τίτλος ενός νικητή" — και εκείνος απάντησε σηκώνοντας το κύπελλο σα να ήταν ο παλιός σου γείτονας ο Σταύρος όταν σου πρόσφερε το χοιροπούλακο του γιορτινού τραπεζιού. Μετά εκείνη τη νύχτα ξέρεις τι συνέβη; Τα σχολεία της γειτονιάς άρχισαν να λέμε πως ο Τσιτσιπάς δεν είναι πρωταθλητής, αλλά ένα κίνημα — σαν αυτές τις γκρούπες τους γυμναστές που οργανώνουν πορεία στην πλατεία πριν τα ματς εθνικής ομάδας.
Και δεν πρέπει να ξεχνάμε και το άλλο μέρος: όσοι τον μισούν κάνουν πολλή κουβέντα γι' αυτό που ονομάζουν "εγωισμός", αλλά ξέχασαν πως η ίδια κατηγορία έγινε κατά του Πιρς στους 80s — εκείνος πήγαινε στους αγώνες φορώντας τσάντες σαμένοι με λουλούδια σαν την Μαρία Κάλλας μετά από κριτική εφημερίδα. Η αλήθεια είναι πως όταν κάνεις τον πρωταθλητή να φαίνεται σα σπιτικός σου γιος που γύρισε από το γήπεδο φορώντας κάλτσες στο ένα πόδι, κάποιοι αυτόματα νιώθουν πως αυτό που σπουδάζουν χρόνια τώρα γίνεται φθηνή ταινία δράσης στα social — έτσι κι αλλιώς εκείνοι ξέρουν σίγουρα πώς γίνεται κάποιος πρωταθλητής: ξοδεύοντας βράδια στις πρακτικές ασκήσεις ενώ ο υπόλοιπος κόσμος κοιμάται.
Έτσι λοιπόν: αμφιλεγόμενος γίνεται όταν μετατρέπεις κάθε αγώνα σε οικογενειακό γεύμα ενώ όλοι οι άλλοι κάνουν σοβαρές εκφράσεις σα να βρίσκονται στην κηδεία του Σύνταγμα. Αυτό δεν είναι θέμα νίκης — αυτό είναι θέμα που την νίκη σου την βλέπουν σαν μια παράσταση δρόμου στη γειτονιά σου, όχι σαν ένα έγγραφο που υπογράφει κάποιος γραφειοκράτης. Και όταν αυτό συμβαίνει, το hall of fame δεν θυμάται μόνο τα τρόπαια — θυμάται και εκείνον τον επιθετικό τρόπο που έκανε τον αγώνα του σπίτι του.
τι σόι τύπος ήταν εκείνος ο γείτονας των Βορείων Προαστίων που κάθε φορά που πήγαινε βόλτα το σκυλί του έκανε δρόμο γύρω από το τετράγωνο κι έστελνε sms στους γονείς μας; ξέχασα το όνομά του, πάντως είχε κάτι κρύο εκείνο το πρωινό που στεκόταν σαν στατύφυλλο ανάμεσα στους άλλους όταν ο Τσιτσιπάς πήρε εκείνο το πάνω χέρι στον τελικό του Γουίμπλετον πριν τρία χρόνια — όχι, ήταν στο Αμερικανικό. Αλλά πάλι, αυτοί οι δυο φαίνεται πως έχουν κάνει μια συμφωνία από τον ουρανό, δεν υπάρχει άλλος τρόπος να το δεις.
τώρα οι νεότεροι ψάχνουν να βρουν εκείνον τον παλμό πίσω από τις μπλούζες των πρωταθλητών, σα να είναι η ίδια ταινία του Γούντι Άλεν όταν ανακάλυπτε ότι η ζωή είναι μια μεγάλη παρηγοριά賞不過一秒 — αντίθετα, εδώ η ταινία είναι πως όσοι περιμένουν τον κλασικό πρωταθλητή ξεχνάνε πως ο τένις από μόνος του είναι σαν εκείνο το τραγούδι των Δαιμονίων που όταν τελειώνει δεν θέλεις ποτέ πια κανένα άλλο. Ο Τσιτσιπάς δε βγάζει αυτογραφάκια σα βασιλιάς επειδή του αρέσει η δημοσιότητα· βγάζει αυτογραφάκια σα βασιλιάς επειδή εκείνη την στιγμή τον περισσότερους τους βλέπει όπως τους είδε πρώτη φορά στα Τρίκαλα όταν έπαιζε στο τοπικό τουρνουά και τον φώναζαν "αγόρι του Θεού". Εκείνοι οι τρελοί τότε που ξέραγαν πως ακόμα κι αν έχανε, κάποιος άλλος θα πάρει την μπάλα και θα συνεχίσει εκείνον τον αγώνα μέχρι την τελευταία λεπτολογία του κανονισμού.
κι όμως, εκείνοι οι ίδιοι άνθρωποι σήμερα στέκονται σαν άτομα στον αγώνα του Τσιτσιπά και περιμένουν εκείνο το χαρακτηριστικό κόψιμο του χεριού μετά το νικηφόρο σερβίς — όχι επειδή θέλουν την επιβράβευση, αλλά επειδή εκείνος τους δείχνει πως η ισότητα δεν βρίσκεται στο νικητήριο τρόπαιο, αλλά στο γεγονός ότι κι αυτοί μπορούν να γίνουν τμήμα εκείνου του χειροκροτήματος, ακόμα κι αν δεν ξέρουν τι σημαίνει νικητής στο μυαλό των σχολιαστών. Αυτό το έκαναν κι εκείνοι οι γέρικοι στη δεκαετία του ’80 όταν κρατούσαν τις σημαίες της εθνικής ομάδας στα γήπεδα των άλλων πόλεων: έκαναν τον αγώνα δικό τους επειδή τον είχαν ζήσει πριν καν γεννηθούν οι σημερινοί πρωταθλητές.
αλλά φυσικά υπάρχουν κι εκείνοι που βλέπουν τον ίδιο αγώνα και νιώθουν πως του έδωσαν κι ένα δικό τους ατού. "Γιατί αυτός εδώ δε στέκεται σοβαρά;" λένε· αγνοούν πως η σοβαρότητα είναι σαν εκείνη την υπογραφή που χάραζε ο παππούς μου στα ξύλα του σπιτιού όταν έκλεινε τον εαυτό του στο δωμάτιο με το κοπίδι — ούτε σοβαρή ήταν, ούτε τυχαία. Απλά έκανε κάτι πολύ προσωπικό έτσι ώστε κάποιοι άλλοι να μπορέσουν αργότερα να πουν ότι εκείνο υπήρξε. Ο Τσιτσιπάς το ίδιο κάνει: παίζει έτσι ώστε να μπορούμε αργότερα να πούμε ότι ο τένις μπορεί να είναι κι εκείνο το πράγμα που σου γίνεται σπίτι σου όταν τελειώσει η μέρα. Αυτό τον κάνει αμφιλεγόμενο;
στο βάθος του βάθους, είναι σα να του λες πως κάποιος πρωταθλητής πρέπει να φοβάται την ψυχολογία του κοινού όπως ο οικοδόμος φοβάται τον σεισμό εκείνες τις ώρες που ξύπνησε μέσα στη νύχτα και κατάλαβε πως ξέχασε να βάλει τους κλειδώσεις στις κολόνες. Αυτός εδώ όμως κάνει τον σεισμό δικό του παιχνίδι. Κι όταν τελειώσει το παιχνίδι, υπάρχουν αυτοί που του στέλνουν κλάματα σαν δώρο επειδή τους έκανε να νιώσουν πως ο αγώνας δεν ήταν κάτι ψεύτικο πάνω στην οθόνη, αλλά κάτι ζωντανό σαν εκείνο το δέντρο στην αυλή του παππού όταν κουνιόταν μόνο του στον αέρα χωρίς να χρειάζεται ρολόι για να σου πει πότε είναι η ώρα της βροχής.
τι άλλο θέλεις να πεις; πως είναι ανοησία; εντάξει, οι σπόνσορές του λένε πως η προσωπικότητά του είναι σα εκείνος ο τύπος που βάζει σακάκι πάνω στη βροχή μόνο και μόνο επειδή έχει ψωμί στη τσέπη. Μα η αλήθεια είναι πως αυτοί οι ίδιοι σπόνσορες ξέχασαν πως κάποτε κι εκείνοι έδωσαν χρήματα σε έναν άλλον πρωταθλητή που έκανε το ίδιο πράγμα — μόνο που εκείνος ήταν κρυμμένος μέσα στην αθλιότητα της δεκαετίας του ’90, όταν κανείς δε θυμόταν πως ο τένις μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από μία απογευματινή σειρά αγώνων με ψεύτικα λουλούδια στο γήπεδο. Ο Τσιτσιπάς τους θυμίζει πως εκείνο το περισσότερο υπάρχει ακόμα — και μάλιστα στέκεται εκείνους τους χρόνους μπροστά τους σα να τους λέει πως ξέρει πως έχουν ξεχάσει τα σωστά μεγέθη.
αυτό λοιπόν είναι: είτε ανοησία είναι είτε σοβαρή υπόθεση, εκείνος κάνει τον αγώνα του σπιτι σου. Κι όσοι αυτό προσπαθούν να το καταλάβουν, εκείνοι πρέπει να ξέρουν πως μπορεί τελικά να μην έχουν λόγο να γελάσουν όταν τελειώσει η μέρα — επειδή εκείνος ο αγώνας έχει ήδη γίνει ιστορία πιο γρήγορα από όσο μπορούν να γράψουν τα δικά τους hashtag.
Είμαι εδώ πιο πολύ απ' όσο κάποιοι είναι οπαδοί.